Design Together Yarışması Ön Eğitimleri

İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendisliğe Hazırlık Kulübü tarafından ikincisi düzenlenen Design Together Yarışmasının Ön Eğitimlerinde yarışmaya katılan arkadaşlar ile BIM Nedir, Autodesk Revit MEP ve Autodesk Navisworks eğitimlerini gerçekleştirdik. 

BIM konusunda ülkemizde gençlerin katılımının sağlanması açısından çok önemli olan bu etkinliği organize eden ITUMHK üyelerine teşekkür ederim. BIM konusuna ilgi duyan ve bu çalışmaya katılan bütün yarışmacı arkadaşlara başarılar dilerim...

http://www.designtogether.itumhk.com/

BIM Sistemine Farklı Bir Bakış...

KARTAL BELEDİYESİ Enerji ve Sürdürülebilirlik İçin Yapı Bilgi Modeli

NBS National BIM Report 2015

İTÜ SEM- BIM Süreçleri Eğitim Programı Katılım Belgeleri Dağıtıldı

İTÜ SEM' de gerçekleştirilen BIM Uzmanı Sertifika Programının ilk bölümü olan BIM Süreçleri Eğitim Programının katılımcıları belgelerini aldılar. 

BIM Süreçlerini akademik ve sektör bakış açılarından yoğun bir program dahilinde ele aldığımız eğitim sonrasında katılımcı arkadaşların memnuniyetleri verilen bütün emeklere değdiğinin en önemli göstergesi.  

Ülkemizde BIM Süreçlerinin gerçek anlamda yer alabilmesi için çalışmaya devam...

BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) Süreçleri Eğitim Programı İTÜ SEM'de gerçekleştirildi.

İTÜ SEM' de gerçekleştirilen BIM Uzmanı Sertifika Programının ilk bölümü olan BIM Süreçleri Eğitim Programı 12-24 Ocak 2015 tarihleri arasında gerçekleştirildi.

BIM Nasıl Uygulanmalı - 7 Proje Üretimi

BIM sistemi uygulanarak hazırlanmış bir model üzerinden gerekli bütün bilgilere ulaşmak mümkün olmasına rağmen arşivleme, onay prosedürleri veya saha personeli için, 2 boyutlu projelerin üretilmesi günümüzde halen gereklidir. 2 boyutlu kat planlarının hazırlanması mevcut modele istenilen yükseklik aralığında bakılması ile oluşturulabilir. Katın tümünün projesi alınmak isteniyorsa kat yüksekliğince verilecek aralık yeterli olurken asma tavan içindeki tesisatların görülmesi gerekiyor ise sadece o aralığın yükseklik verileri girilerek projeler üretilebilmektedir.

Değişik süreçlerde ihtiyaç duyulacak olan 2 boyut projeler genelde konsept projeler, uygulama projeleri, shop drawing ve as-built proje olarak sınıflandırılabilir. Bu projelerin farklı detay bilgilerine, ölçeklere, etiketlemeler veya teknik detaylara sahip olacağı düşünülür ise her biri için proje üretimine geçmeden gerekli şablonların hazırlanması ortak bir dil kullanılması ve üretimin çok daha hızlı olması açısından önemlidir. Üretilecek olan 2 boyut proje hangi amaç için üretiliyor olursa olsun, 2 boyut üretim şekli modele istenilen yükseklik ve açıdan bakılmasıdır.

Kat planlarının üretilmesine benzer olarak talep edilen kesit, görünüş veya detay projelerinin hazırlanması da modele istenilen açıdan ve istenilen derinlikte bakılması ile üretilebilmektedir. Standart olarak talep edilecek projelerin modelleme süresince hazır olması için önceden, şablon hazırlama aşamasında, gerekli ayarlamaların yapılması faydalı olacaktır. Benzer olarak kullanılacak olan antedin ve proje referans numaralarının otomatik olarak atanmasının ayarlanması mümkündür. Bu ön hazırlıkların talepler doğrultusunda modelleme aşamasında hazırlanması istenilen her an en güncel verilerin proje olarak hazır olmasını sağlayacaktır.

Hazırlanmış olan proje üzerinde manüel olarak yapılması gereken tek işlem talep edilen seviyede etiketlemenin yapılmasıdır. Burada manüel olarak yapılacak olan etiketlerin yaratılması değil sadece istenilen yerlere yerleştirilmesidir. Birçok yazılım bütün elemanları seçerek etiketlemenin tek tuş ile yapılmasına imkan sağlamaktadır ama bu gereğinden fazla bilgi içerdiğinden istenilen elemanların işaretlenerek etiketlemenin yapılması daha verimli olmaktadır.

www.procs.com.tr

Modelde kullanılan elemanların hepsi akıllı parçalar olduğundan etiketleme aşamasından önce bu elemanların hangi bilgilerinin projenizde görünmesini talep ettiğinize göre gerekli etiket şablonlarını hazırlamanız gerekecektir. Bir elemanın etiketlenmesinden önce onlarca özelliği arasından hangisini projede görmek istediğinizi ve hangi formatda olacağını şablon olarak hazırladıktan sonra sadece elemanları seçerek gerekli etiketleme çok hızlı olarak yapılabilmektedir. Genelde etiketleme şablonlarının proje seviyesine göre, uygulama projesi, shop drawing veya as-built projeler için ayrı olarak firma standartlarına uygun olarak hazırlanması ve gerekli ise projeye özel olarak gerekli güncellemelerin yapılması çok hızlı bir çalışma sağlayacaktır.

2 boyutlu kat planları ve kesit, görünüşlere ek olarak gerekli görünen alanlar için kamera görüntülerin alınmasınında artık çok yaygın olarak kullanılmasıdır. Anlatılmak istenen bilgilerin yeteri kadar 2 boyutlu projeler üzerinden gösterilememesi veya çok daha iyi bir anlatım için kamera görüntüleri kullanılmaktadır. Kamera görüntüleri projenin istenilen alanının 3 boyutlu olarak resminin alınması olup 2 boyut projelere benzer olarak bu görüntü üzerinde etiketleme yapılması veya gerekli notların yazılması mümkündür. Özellikle teknik mahallerin koordinasyonunun anlatılması için yaygın olarak kullanılan kamera görüntüleri çok ileri seviyede bilgi alışverişi sağlayabilmektedir.

Farklı tesisat sistemlerin kullanıldığı projelerde her sistem için ayrı olarak veya koordinasyon amaçlı olarak bütün sistemlerin birlikte projelerinin üretilmesi, bunlara istenilen renk kodlarının atanması mümkündür. Ayrıca 2 boyut projelerin yanlarına verilmek istenen herhangi bilgi tablolarının standart olarak yerleştirilmesi veya simgelerin konulması mümkündür. Bunların yapılması için istenilen proje yapısı için gerekli şablonun oluşturulması yeterli olacaktır.

Modelleme ile paylaşılan bilgi seviyesi çok üst düzeyde olmasına rağmen, 2 boyut proje üretimi günümüzde hala bir ihtiyaçtır. BIM sistemi ile çalışılması durumunda proje üretimi sadece mevcut modele farklı açılardan bakılmasıdır.

BIM Nasıl Uygulanmalı – 4 : İşbirliği ve İletişim

BIM sisteminin en önemli katkılarından bir tanesi, doğru olarak uygulanması durumunda hem aynı departmanda çalışanlar arasında hemde departmanların birbirleri arasında iletişim ve işbirliğini arttırmasıdır. Günümüzde inşaat sektöründe yaşanan en büyük sorunlardan biri olan aynı proje için çalışan farklı departmanların birbirleri ile bilgi paylaşımı ve iletişim eksikliği, BIM modellemesini ortak bir model ve bilgi paylaşımı ile yaparak aşılabilmektedir.

Dizayn aşamasında mimari, statik, mekanik ve elektrik gibi departmanların iletişim ve işbirliğinde, yapım aşamasında ise dizayn departmanları ile yapım departmanları arasındaki iletişim ve işbirliği arttırılmaktadır. Hatta yapının işletme aşamasında yapım aşamasında edinilmiş olan bütün bilgiler model üzerinde bir bütün olarak işletme departmanına aktarılabilmektedir.

Gerekli bilgileri içeren 3 boyutlu görsel bir model üzerinde bilgi alışverişi yapılmasından dolayı üretilmiş olan herhangi bir bilginin kaybolması veya 2 boyut projeler üzerinde yapılan çalışmalarda oluşan yanlış anlaşılmaların önüne geçilebilmektedir. Aşağıdaki grafik klasik süreçler ile BIM süreçleri arasında departmanların proje hakkındaki bilgi seviyelerini güzel bir anlatım ile karşılaştırmaktadır.

BIM sisteminde kullanılan birçok program işbirliğini (collaboration) sağlamak için yazılımları içinde çözümler sunmaktadır. Yapılacak olan çalışmanın uygulanabilmesi için departmanların aynı yazılımı veya birbiri ile direk olarak haberleşebilen yazılımları kullanmaları önemlidir. Yazılımların aynı olmasının ötesinde BIM sisteminin özünde bir veritabanı yönetimi olması nedeni ile yazılımların aynı sürümlerini kullanıyor olmaları da önemlidir. Buna ek olarak, tek bir model üzerinden çalışılacağından, dosya boyutlarının mevcut bilgisayar donanımlarına uygun boyutlarda olmasına özen gösterilmelidir. Aksi takdirde kullanıcıların sürekli beklemeleri dolayısı ile verimsiz bir çalışma ortamı ortaya çıkacaktır. BIM sisteminde kullanılan bilgisayar donanımları dikkate alındığında 300 mb boyutunun üzerindeki dosyalar ile çalışılmaması önerilmektedir.

Modelleme aşamasında modelin yönetiminin ve paylaşımının nasıl yapılacağının doğru olarak tarif edilmesi gerekmektedir. Aynı ofis ortamında çalışan departmanlar arasında paylaşım yöntemi çok daha rahat uygulanabilirken, günümüzde daha çok rastladığımız farklı ofislerde çalışan departmanlar arasında bilgi paylaşımının yönetimi önem kazanmaktadır. Aynı ofis içinde çalışılması durumunda kullanılacak olan yazılımlara uygun bir server ve doküman kontrol sistemi sayesinde bu işbirliği sağlanabilmektedir. Farklı ofislerde çalışan departmanlar için ise internet üzerinden hizmet veren çok farklı yazılımlar bulunmakta olup, bunlardan hangisinin projeniz için uygun olduğuna BIM konusunda tecrübeli ve sürecin tümüne hakim personel tarafından karar verilmelidir.

Departmanlar arasında işbirliğinin sağlanabilmesi için her kullanıcının modelin hangi bölümünden sorumlu olacağı ve daha önceki yazımda anlattığım LOD seviyelerinden hangisine kadar sorumlu olacağı tarif edilmelidir. Bu tariflere göre kullanıcılara yazılım içinde yetki seviyeleri tanımlamaları yapılarak her kullanıcının kendi yetkisi dahilindeki sistem ve alanlarda çalışması ama aynı zamanda bütün modeli görüntüleyebilmesi sağlanmalıdır. Yetki seviyelerin tanımlanması çalışacak ekip hakkında bilgi sahibi kişiler tarafından yapılmalıdır, kullanıcı yetkilerinin fazla veya az yapılması durumunda talep edilen şekilde kullanılamayan bir model ortaya çıkabilecektir.

Günümüzde model üzerinden iletişimi sağlayan birçok yazılım mevcuttur ve bunların birçoğu mobil cihazlar veya tablet cihazlar ile bilgi alışverişi yapabilmektedir. Dolayısı ile dizayn ofisinde yapılan çalışmaya sahada mobil cihazı ile geri bildirimde bulunmak ve bilgi paylaşmak aynı model üzerinde yapılabilmektedir. İşbirliği açısından doğru bir kurulum yapılması durumunda proje revizyonları anında bütün departmanlar tarafından görülmekte ve bilgiler güncellenebilmektedir Örnek olarak mimari ofisin vitrifiye tiplerinde LOD200 seviyesinde kendi modeli üzerinde yapacağı bir değişiklik, mekanik modelde vitrifiye tiplerinin LOD400 seviyesinde güncellenmesini gerekli uyarı bilgilerini de içerecek şekilde yapılması mümkündür.

http://designreform.net/article/2013/12/02/computation-bim-au2013-day-zero-1

Departmanlar ve çalışanları arasında işbirliği ve iletişimin arttırılması BIM sisteminin ana amaçlarından biridir ve bütün departmanlara hitap eden BIM sistemi için gereklidir. Modelleme aşamasında işbirliği ve iletişimin nasıl yapılacağının doğru tarif edilmesi zaman ve maliyet tasarrufu da sağlayacaktır.  Konusunda tecrübeli ve süreçlerin tümüne hakim personel tarafından kurulup yönetilmesi durumunda BIM süreçlerine hitap eden bir model oluşturmak mümkün olacaktır. 

BIM Nasıl Uygulanmalı – 3 : Modelleme

Doğru bir modellemenin yapılması hazırlık süreçlerinin ardından BIM süreçlerinin uygulanmasının ilk adımıdır. Sanal bir modelin oluşturuluyor olması BIM sistemini mevcut CAD sistemlerinden ayıran en büyük farktır. CAD sistemlerinde yapının her katı, sistemi ve kesitleri farklı dosyalarda veya aynı dosya içinde olsalar da birbirleri ile ilişkilendirilmeden oluşturulmaktadır. Dolayısı ile bu dosyalar arasındaki koordinasyon veya revizyonların takip edilmesi önemli zorluklar içermektedir.

BIM sisteminde bu alışılmış uygulamadan farklı olarak Yapı tek bir dosya altında sanal olarak modellenmektedir. Dolayısı ile yapılmış olan bu modelleme den kat planları, kesitler, görünüşler, sistemler bazında planlar veya detay paftaları üretilmesi modele farklı bir açıdan bakmaktan başka bir şey değildir. Doğru bir sanal modelleme yapıldıktan sonra modele istediğiniz yükseklikten veya kesitten bakarak ihtiyaç duyacağınız paftaları oluşturabilirsiniz.

Yapının büyüklüğüne bağlı olarak modellemenin bütün disiplinleri içeren tek bir dosya altında yapılması mümkündür. Aynı zamanda daha büyük yapılar için birbirine bağlı olarak çalışacak disiplinler bazında ayrılmış dosyalar ile de çalışılabilir. Bu seviyede kullanıcılar tarafından yapılan öneri 300MB dan daha büyük dosyalar ile çalışılmaması yönündedir.

Modellemenin sürekli olarak güncel tutulması, yapının ilerlemesine paralel olarak gerekli bilgilerin modele giriliyor olması ve revizyonların model üzerinde işleniyor olması BIM sistemine hizmet edecek olan bir model için önemlidir. Sadece projenin başında kullanılan ve yapım süreçlerince güncel tutulmayan bir model sadece görsel bir resim olarak kalacak ve BIM sistemine hizmet edemeyecektir. Bu nedenle modelin sürekli güncel tutulmasına çok önem gösterilmeli ve ihtiyaç duyulan bütün çıktıların (proje, metraj vs.) model üzerinden alınmasına dikkat edilmelidir.

Modelleme için günümüzde çok farklı programlar kullanılmakta olup bunların birçoğu modelleme için ortak dil olarak kabul edilen IFC ( Industry Foundation Classes) formatında dosyalar üretebilmektedir. IFC formatında üretilen dosyalar BIM sisteminin ortak dili olma yolunda ilerlese de henüz ortak dilin tam olarak oluşturulabildiğini söylemek için erken.   

http://procs.com.tr/

3 boyutlu bir modellemenin yapılması BIM süreçlerinin ilk ve en önemli adımıdır çünkü süreçte yer alan diğer bütün hizmetler bu modelden bilgi alacaklardır. Yapılacak olan model görsel olarak bir çizim dokümanı olarak gözükmesine rağmen aslında içerdiği bilgiler dikkate alındığında tam bir veri tabanıdır. Dolayısı ile sadece görsel olarak yapılan 3 boyutlu modellerin, gerekli bilgiyi içermeyen modellerin ve sadece 3 boyutlu çizimlerin BIM sistemi ile karıştırılmaması gerekmektedir. BIM sistemine hizmet edecek olan modelin daha önce belirttiğim ön hazırlıklar neticesinde  oluşturulmuş bir veri bankası olması gerekmektedir.

BIM sadece 3 boyut modelleme değildir, modelleme sadece başlangıçtır.